Project Zonnetelescoop Halley

3e koepel kijkers 30-4-2015 Rob Losscher (12)Subsidies van europa, de provincie, bedrijven en fondsen

De provincie Noord-Brabant heeft aan de Vereniging Sterrenwacht Halley een Europese en provinciale subsidie van € 99.500,– toegekend voor de realisering van het Project Zonnetelescoop Sterrenwacht Halley. Dit project omvat de bouw van een zonnetelescoop, een derde koepel ten behoeve van die telescoop, de aanleg van een planetenpad en een tentoonstelling over de zon.
Ook het P. van Leeuwen Boomkampfonds voor Sterrenkunde van de KNVWS heeft een subsidie voor de zonnetelescoop verstrekt.
Voorts hebben verscheidende bedrijven op enigerlei wijze gesponsord en zo eveneens aanmerkelijk bijgedragen aan de totstandkoming van het project.
De vereniging is de subsidiegevers en sponsors veel dank verschuldigd.

derde koepel 3-2-2015 (20)Derde koepel en zonnetelescoop

Het aanzicht van Sterrenwacht Halley is sinds 3 februari 2015 aanmerkelijk veranderd. De sterrenwacht heeft nu drie torens, waarvan er twee van meet af aan zijn voorzien van een koepel. Op 13 december 2014 werd het stalen frame van een derde koepel geplaatst (Edgar Schuurmans maakte er met zijn drone een  opname van, linksboven), op 2 februari gevolgd door het doek over dat frame. En op 3 februari is de steiger verwijderd en kwam de derde koepel helemaal in het zicht. De nieuwe koepel gaat goed open en Montering plaatsen 21-3-2015 Kasper vd Broekdicht. Hieronder een beschrijving van de koepel. De derde toren zal onderdak bieden aan een geavanceerde zonnetelescoop, genaamd Dutch Amateur Solar Telescope (DAST). De nieuwe koepel lijkt helemaal niet op de andere twee. Hij is niet van polyester maar bestaat uit een beweegbare stalen bogen, en is bespannen met een speciaal doek. Als de zonnetelescoop niet wordt gebruikt, is de koepel gesloten. Maar de koepel wordt opengevouwen als de telescoop op de zon wordt gericht. De telescoop zonnetelescoop 21-4-2015 Hans Bomers2staat dan helemaal vrij in de openlucht, zodat de wind de warme opstijgende lucht, die de waarnemingen kan verstoren, weg blaast. Een vergelijkbare constructie ziet men ook bij grote, professionele telescopen als de Dutch Open Telescope (DOT) en het in ontwikkeling zijnde project European Solar Telescope (EST) op de Canarische Eilanden.
Om de wind vrij spel te geven tijdens het gebruik van de zonnetelescoop is ook de onderbouw van de derde koepel bouwkundig aangepast en voorzien van vier rolluiken.

montering en telescopen in de derde koepel

Eind maart 2015 is de zware gietijzeren knikzuilmontering in de nieuwe koepel gehesen. Kort daarna zijn de volgende vier telescopen op deze montering bevestigd:
150 mm double stacked H-alfa Lunt-zonnetelescoop voor de Waterstoflijn
60 mm CaK Lunt-zonnetelescoop voor de Calsium-K-lijn.
130 mm APM apochromatische lenzentelescoop
14 inch Orion Dall Kirkham.
Specialisten van binnen en buiten de vereniging hebben de IT voor de kijkers totstandgebracht en bekabeling door bijna het hele gebouw heen aangelegd.

Klik hier voor technische informatie over de zonnetelescoop DAST.

Planetenpad

Het tien kilometer lange planetenpad van Sterrenwacht Halley is een schaalmodel van ons zonnestelsel. De schaal is 1:600.000.000 (1 meter = 600.000 kilometer). Langs routes van het fietsknooppuntennetwerk van de VVV Noordoost-Brabant markeren tien witte zuiltjes de posities van de acht planeten, dwergplaneet Ceres in de planetoïdengordel en de dwergplaneet Pluto. In elk zuiltje wordt de (dwerg)planeet voorgesteld door een stalen bol of bolletje, ook op de schaal van het planetenpad. Fietsers en wandelaars die het planetenpad helemaal volgen krijgen een heel goede indruk van de ontzaglijke omvang van ons zonnestelsel en de nietigheid van de zon en de planeten.
Pluto belangstelling 20-4-2015 (6)Het planetenpad valt nagenoeg samen met het bestaande fietsknooppuntennetwerk van de VVV Noordoost-Brabant en strekt zich binnen de gemeente Bernheze uit van Sterrenwacht Halley naar het Natuurcentrum De Maashorst in Slabroek: een afstand van circa 10 kilometer.
De tien zuilen die de (dwerg-)planeten voorstellen, zijn elk twee meter hoog en staan in de bermen van een aantal wegen en (fiets)paden.
De zon (begin-/eindpunt van het planetenpad) is gesitueerd bij de sterrenwacht en wordt uitgebeeld door een ronde glazen schijf met een diameter van 2,3 meter die in de bestaande tuinmuur is aangebracht (de ‘glazen zon’); deze afmeting is op de schaal van het planetenpad. Pluto staat aan het andere einde van het planetenpad: op het Sterrenwacht Halley mrt 2015 Hans Bomersterrein van Natuurcentrum De Maashorst. De dwergplaneet heeft daar een afmeting van slechts 4 millimeter!
Elk zuiltje bevat ook een afbeelding van en beknopte informatie over de betreffende planeet en een QR-code, die de mogelijkheid biedt met een smartphone meer te weten te komen over dit hemellichaam.
Op de glazen zon wordt het zonnestelsel ook weergegeven, maar niet op schaal. In het midden komt een halve stalen bol (de zon) en op de ingetekende banen eromheen tien bolletjes: de acht planeten, Ceres en Pluto. Klik op de foto onder, dan kunt u de glazen zon en de planeetzuiltjes goed bekijken.

GLAZEN ZON 10 PLANETEN klBij Boerderijterras Het Venster aan de Vinkelsestraat 84 in Vinkel is het zuiltje met de dwergplaneet Ceres en de planetoïden teCeres 28-1-2015 (6) vinden (foto links). Bij de sterrenwacht en bij Natuurcentrum De Maashorst staan informatiepanelen met uitleg over het planetenpad. Voorts geven de VVV Noordoost-Brabant en Sterrenwacht Halley samen een folder uit over het planetenpad.

Halleyleden voeren project zelf uit

De koepel, de telescoop en het planetenpad zijn ontworpen door leden van de Vereniging Sterrenwacht Halley en zijn zoveel mogelijk ook belangeloos door leden zelf en andere vrijwilligers gebouwd en aangelegd, met belangeloze medewerking en adviezen van vele deskundigen van uiteenlopende disciplines van buiten de vereniging.

Zonnepanelen Halleyzonnepanelen

Het Project Zonnetelescoop Halley omvat niet het installeren van zonnepanelen, maar de zon zal vanaf dit jaar wel de belangrijkste energiebron van de sterrenwacht zijn. In februari 2016 is begonnen met de realisering van 112 zonnepanelen, die de sterrenwacht helemaal energieneutraal moeten maken. Lees er meer over in Nieuws.