Halleylid mag meedoen aan Sterrenkunde Olympiade
Lieke Verhoeven, jeugdlid van Sterrenwacht Halley, doet mee aan de Sterrenkunde Olympiade 2013. De Nederlandse Sterrenkunde Olympiade (NeSO) is een jaarlijkse wedstrijd tussen middelbare scholieren en wordt dit jaar georganiseerd door het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen.
Na de voorrondes kreeg Lieke op 18 mei 2013 te horen, dat zij tot de beste 20 van Nederland behoort en naar de finale in Groningen mag gaan. Die vindt plaats op 12-14 juni 2013. Gedurende de eerste twee dagen volgt zij een aantal master classes, gegeven door Groningse professoren. Het programma staat nog niet vast, maar zij moet zich voorbereiden op het beste van het Groningse sterrenkunde onderzoek! Groningen is een van de meest vooraanstaande sterrenkundige instituten ter wereld.
Na de masterclasses volgt een examen met vragen over de onderwerpen die tijdens de colleges zijn behandeld. De Olympiade wordt afgesloten met een feestelijke prijsuitreiking. De hoofdprijs van de Sterrenkunde Olympiade is traditiegetrouw een waarneemreis naar het Roque de los Muchachos Observatory op La Palma (Canarische Eilanden), waar met een professionele telescoop kan worden waargenomen.
Deelnemers fietstocht ‘Vat oe Fiets’ deden Halley aan.
Op Hemelvaartsdag 9 mei 2013 deden enkele honderden deelnemers aan de grote fietstocht ‘Vat oe Fiets’ onze Sterrenwacht Halley aan. Zij hadden gekozen voor de route van 50 km.
De tocht begon om 10.30 uur op de Markt in Veghel en leidde de fieters door het prachtige landschap en langs Kasteel Heeswijk, Sterrenwacht Halley, Natuurtheater Kersouwe en de Kilsdonkse Molen, waar de stempelposten waren opgesteld. Bij Halley kon men even op het terras uitrusten en een beker koffie, thee of frisdrank gebruiken. Er was gelegenheid om binnen rond te kijken, wat velen ook deden. In de zaal, het auditorium en het planetarium draaiden continue korte programma’s.
Het was prachtig weer, hoewel het flinke waaide. Maar velen hadden met dat laatste weinig moeite; zij reden op een elektrische fiets.Tegen half vier had de laatste fietser bij Halley een stempel laten zetten, zijn fiets gevat en de tocht hervat.
Wijziging in Halleybestuur, o.a. nieuwe voorzitter en penningmeester
De Algemene Ledenvergadering van de Vereniging Sterrenwacht Halley heeft op vrijdag 26 april 2013 twee nieuwe bestuursleden benoemd, te weten Bareld Muurling en ing. Werner Neelen. Twee zittende bestuursleden waren aftredend en zijn herbenoemd: Maarten Geijsberts en Cees de Jong.
- vlnr: Bareld Muurling penningmeester), Werner Neelen (voorzitter) en Dennis van Delft (adviseur zonnetelescoop).
In de bestuursvergadering van 6 mei 2013 heeft het nieuwe bestuur uit zijn midden twee leden gekozen als voorzitter respectievelijk penningmeester.
Nieuwe voorzitter is Heeschenaar ing. Werner Neelen. Hij volgt Marinus van Ginkel op, die deze functie sinds april 1997 vervulde.
Bareld Muurling is de nieuwe penningmeester geworden, welke functie hij heeft overgenomen van Anton Valks. Valks was, met onderbrekingen van enkele jaren, penningmeester sinds de oprichting van de vereniging in 1985.
Marinus en Anton blijven lid van het bestuur.
De scheidende voorzitter Marinus van Ginkel (links) feliciteert de nieuwe voorzitter Werner van Ginkel.
Het bestuur bestaat thans uit Werner Neelen (voorzitter), Maarten Geijsberts (secretaris), Bareld Muurling (penningmeester) en Marinus van Ginkel, Anton Valks, Cees de Jong en Urijan Poerink (leden). Voorts is in de Algemene Ledenvergadering van van 26 april 2003 besloten dat Dennis van Delft als niet-bestuurslid de bestuursvergaderingen zal bijwonen als de plannen voor een nieuwe zonnetelescoop worden besproken.
Koninklijke onderscheiding voor bestuursleden Galaxis
Op 26 april 2013 heeft de Bossche burgemeester aan Tiny van Loosbroek en Annelies van Beem koninklijke onderscheidingen uitgereikt. Hare Majesteit heeft hen tot lid in de Orde van Oranje-Nassau benoemd, omdat zij al (bijna) 35 jaar onafgebroken zeer actief zijn bij Galaxis, amateurvereniging voor Weer- en Sterrenkunde in
Tiny van Loosbroek en Annelies van Beem.
‘s Hertogenbosch e.o. en lidorganisatie van de KNVWS. Voorheen waren zij ook vrijwilliger bij onder meer de protestantse kerk (Annelies), het onderwijs en het Liliane Fonds (Tiny). De vereniging is als afdeling van de NVWS opgericht in januari 1934, maar rond 1970 stagneerden de verenigingsactiviteiten. In 1978 werd de afdeling onder de naam Galaxis nieuw leven ingeblazen door enkele NVWS-leden, onder wie Annelies van Beem. In 1980 trad Tiny tot het bestuur toe. Beiden zijn nog bestuurslid; Tiny is vice-voorzitter en Annelies secretaris.Annelies en Tiny: van harte gefeliciteerd!
Geslaagde Nacht van de Nacht bij Halley
Onze Sterrenwacht Halley heeft op zaterdagavond 27 oktober 2012 meegedaan aan de Nacht van de Nacht. Die wordt jaarlijks georganiseerd door de Stichting Natuur en Milieu en de Provinciale Milieufederaties.
Ongeveer honderd belangstellenden bezochten deze avond, onder wie veel kinderen. Het was gelukkig niet bewolkt en dus kon iedereen de bijna Volle Maan door de telescopen bekijken en ook planeet Jupiter met zijn vier grootste manen. In het educatorium waren publiekspresentaties over de Maan en lichtvervuiling.
De Nacht van de Nacht is bedoeld om aandacht te vragen voor de schoonheid én de functie van de duisternis. Sterrenwacht Halley staat in een betrekkelijk donker gebied, op enige afstand van steden en dorpen die heel veel licht uitstralen. Halley heeft echter ook hinder van de lichtvervuiling, waardoor lichtzwakkere hemelobjecten nauwelijks meer met het blote oog te zien zijn. Zo is de Melkweg, lang geleden elke heldere nacht duidelijk zichtbaar, nu nog slechts sporadisch te onderscheiden. Maar door verrekijkers en telescopen zie je de Melkweg wel heel goed en kun je met eigen ogen vaststellen dat die uit ontelbare sterren bestaat. De verlichte hemel ’s nachts is niet alleen vervelend als je graag naar een mooie sterrenhemel kijkt, het verstoort ook de natuur.
Klik hier voor meer informatie over de Nacht van de Nacht.
Het Solargraph Project
Op zaterdagavond 13 oktober 2012 liet Halleylid Jip Lambermont andere Halleyleden kennismaken met het Solargraph Project (foto links).
Een solargraph is een foto van de zon met een belichtingstijd van zes maanden . . . !
In die zes maanden beweegt de zon niet alleen elke dag van Oost naar West, maar staat hij in de winter en de lente ook elke dag iets hoger aan de hemel dan de dag ervoor (en in de zomer en de herfst elke dag wat lager).
Met een heel simpele, zelf te maken camera zijn deze bewegingen van de zon op de foto vast te leggen. Zo’n foto wordt ‘solargraph’ genoemd.
Die simpele camera bestaat slechts uit twee blikjes, voorzien van een heel klein gaatje dat als ‘lens’ fungeert, en gevuld met lichtgevoelig fotopapier. Halleyleden vervaardigden een dergelijke solargraph-camera. Op de kortste dag, 21 december, installeren zij de camera heel stevig en gericht op het Zuiden op een zorgvuldig gekozen plek in de tuin of ergens anders. Dan starten zij de belichting en blijven zij half jaar lang van de camera af. Op 21 juni wordt de belichting gestopt en kan de belichte foto tevoorschijn worden gehaald. Met behulp van een scanner en een fotobewerkingsprogramma kan vervolgens heel snel een prachtige solargraph worden verkregen; zie de bijgaande foto, die Jip Lambermont heeft gemaakt.
Ook bij onze sterrenwacht komt een solargaph-camera te hangen.
Solargraph-Schoolproject
Jip Lambermont van Xyzon heeft het Solargraph-Schoolproject ontwikkeld. Klik hier als je daar meer over wilt weten.
UFO’s boven Halley!
Op de jeugdmiddag bij Sterrenwacht Halley op 6 oktober 2012 cirkelden wel zo’n twintig UFO’s boven het gebouw! Vanuit de grote koepel keken de kinderen toe.
Op deze objecten waren tekens te onderscheiden, die bij nadere bestudering leesbaar bleken te zijn: er stond ‘Sterrenwacht Halley Heesch’.
Zoals altijd moest dus helaas 
worden vastgesteld, dat deze vliegende schotels nep waren: de kinderen hadden ze zelf die middag gemaakt, waarna Paul Krooshof ze bij de koepel liet zweven. Maar de UFO’s leken net echt …!
Op de Jeugdmiddag stond meer op het programma: een presentatie over exoplaneten, een korte planetariumvoorstelling, het bekijken van de zon door de zonnetelescoop en natuurlijk tot slot de waterraketten.
‘De grote geheimen van Halley’
Op woensdagmorgen 3 oktober 2012 heeft Dian Langenhuijzen van Cube Bernheze bij Sterrenwacht Halley officieel het leerlingenboekje ‘De Grote geheimen van Halley’ aangeboden aan Marinus van Ginkel, voorzitter van de sterrenwacht.
Cube staat voor Cultuuronderwijs Bernheze, de marktplaats voor cultuureducatie voor Bernheze.
Cube en Sterrenwacht Halley hebben samen dit fantasieprikkelend boekje over sterrenkunde ontwikkeld, met een handleiding voor leerkrachten. Het is bestemd voor de leerlingen van de groepen 7 van alle basisscholen in Bernheze en Maasland, die elk jaar een bezoek aan de sterrenwacht brengen, met dank aan de 
Rabobank Bernheze Maasland, die dat sponsort.
Moudi Weddige, leerkracht bij Stichting Primair Maasland ontwierp het leerlingenboekje.
Op deze morgen kwamen leerlingen van de Openbare Daltonschool Delta uit Heesch op bezoek bij Halley. Zij hadden het leerlingenboekje al gekregen en zich 
goed voorbereid. Ze namen ook prachtige tekeningen mee van hun voorstelling van de oerknal of de ‘big bang’: het ontstaan van het heelal.
Klik hier voor meer informatie over Cube Bernheze.
Halleylid bij laatste vlucht Endeavour en in cockpit Atlantis!
Halleylid Rob van Mackelenbergh was op 19 september 2012 weer op Kennedy Space Center in Florida, deze keer om getuige te zijn van de laatste vlucht van de Space Shuttle Endeavour.
De Endeavour vertrok, bevestigd op de rug van een Boeing 747, naar Los Angeles, waar hij permanent wordt tentoongesteld in het California Science Center. Rob stond op het dak van het 165 meter hoge Vehicle Assembly Building en zag de Boeing en de shuttle opstijgen en laag voorbijkomen.
Atlantis
Rob kreeg ook de unieke gelegenheid de cockpit van de Atlantis te betreden. Atlantis was de laatste Space Shuttle die een ruimtevlucht maakte. Dat gebeurde in juli 2011 en Rob woonde toen de lancering van dit ruimteveer bij.
De Atlantis krijgt een plaats in het bezoekerscentrum van Kennedy Space Center (KSC Visitor 
Complex).
Foto’s
het vertrek van de Endeavour naar Los Angeles (foto: Rob van Mackelenbergh).
Rob in de cockpit van de Atlantis, op de stoel van de commandant . . .
Rob kruipt uit de Atlantis en komt terecht in de zogeheten White Room. Iedereen die de White Room bezoekt, laat daar zijn of haar handtekening achter; Rob dus ook.
Meer foto’s: http://www.cweb.nl/
Dutch Amateur Solar Telescope (DAST)
Op 31 augustus 2012 presenteerde Herman ten Haaf bij Halley aan belangstellenden het initiatief om bij onze sterrenwacht een zeer 
geavanceerde zonnetelescoop te bouwen. Dit ambitieuze project van en voor amateur-astronomen heet Dutch Amateur Solar Telescope (DAST). De telescoop zou moeten komen op de ‘derde toren’ van de sterrenwacht, waar nu nog geen koepel staat.
Aan de lezing van Herman ging een interessante voordracht vooraf van Ton Spaninks, getiteld “Zonneonderzoek door een amateurastronoom’.
Halley aanwezig bij Nationale ontvangst André Kuipers
Op donderdag 30 augustus 2012 was de Nationale ontvangst van André Kuipers op de Koningin Wihelmina Boulevard in Noordwijk, in aanwezigheid van Z.K.H. prins Willem Alexander. 
Rond de huldiging van ‘onze’ astronaut vond een groots evenement plaats, waaraan vijf leden van Sterrenwacht Halley meewerkten. Zij hielpen mee bij een stand van de Vereniging van Landelijk Samenwerkende Publiekssterrenwachten (LSPS), waarbij onze sterrenwacht is aangesloten. De stand stond op de Air- & Spacemarkt bij de vuurtoren in Noordwijk en kreeg heel veel belangstelling. Bijna alle 
bezoekers van de stand deden mee aan een prijsvraag: het raden van het gewicht van een groot fragment van de meteoriet Campo del Cielo, die in de stand was tentoongesteld. Prijs voor de winnaar: een kleiner fragmentje van die meteoriet. Dertig anderen, die dicht bij de goede oplossing zaten ontvangen ieder een vrijkaartje voor twee personen voor een sterrenwacht naar keuze.
Geslaagde Perseïdenactie 2012 bij Halley!
In de nachten van 10/11 augustus en 11/12 augustus 2012 hebben tientallen leden van onze vereniging en de Werkgroep Meteoren van de KNVWS de Perseïden bij Sterrenwacht Halley waargenomen.
Ruim 20 foto- en videocamera’s maakten de hele nacht door continu opnames van de hele sterrenhemel; sommige waren voorzien van groothoek- of fish-eyelenzen. De meteoren werden ook radiografisch gedetecteerd.
Het was onbewolkt en de afnemende Maan begon alleen aan het einde van de nachten te storen.
In de nacht van 11-12 augustus zijn gemiddeld tussen de 25-40 meteoren per uur waargenomen. Talrijke zijn fotografisch vastgelegd.
Hierna een impressie van de voorbereidingen en een fish-eye-opname van de hele sterrenhemel met een heldere vuurbol die in de nanacht van 11/12 augustus verscheen.
Ga naar de website van de Werkgroep Meteoren van de KNVWS voor meer informatie over de Perseïden en meteoren in het algemeen.
Zie voor meer wetenschappelijke informatie over deze onderwerpen de website van de International Meteor Organization (IMO).
Zonnemiddag geslaagd!
Enkele tientallen belangstellenden bezochten op zondag 8 juli 2012 de Zonnemiddag bij onze Sterrenwacht Halley. De Zon stond die middag centraal, maar het zag er aanvankelijk niet naar uit, dat we hem te zien zouden krijgen. Een dicht, donker wolkendek hing boven het land en verschoof maar langzaam in noordelijke richting. De telescopen stonden wel gereed. In het auditorium werd een presentatie over onze de Zon gegeven en in het planetarium een leuke voorstelling.
Uiteindelijk kwam alles toch goed: de Zon ging schijnen en iedereen heeft hem door de telescopen (C8, C14 en een H-alfa Coronado) heel goed kunnen bekijken.
- Veel belangstelling voor de live-beelden
vanaf de Mauna Kea op Hawaii.
Venusovergang verregend, wel live te zien op internet
De Venusovergang van 6 juni 2012, waar iedereen lang naar had uitgekeken, is bij Sterrenwacht Halley in het water gevallen gevallen. De weersvooruitzichten waren al dagen heel slecht. Uitgerekend vannacht trok er een wolkenfront met regen over ons land, maar dat weerhield ongeveer 55 belangstellenden er niet van om heel vroeg naar de sterrenwacht te komen. Eigenlijk tegen beter weten in hoopte iedereen toch op een opklaring, waardoor men een glimp van de Zon en Venus zou kunnen opvangen. Maar die opklaring bleef uit.
- Tot slot kijken naar beelden van de uittrede van Venus via de Slooh Space Camera.
De Venusovergang was dus bij Halley niet met de telescopen te zien, maar wel via internet. Op een groot scherm in het auditorium bekeken de aanwezigen live-beelden van Venus
- Speciaal voor deze gelegenheid door Anton Janssen gebakken: Transitkoeken! (Hier op een brochure van Rob Walrecht).
voor de Zon, gemaakt met een telescoop van de grote Mauna Kea Sterrenwacht op Hawaii en met Slooh Space Camera’s, dat zijn robotcamera’s die op allerlei locaties op de wereld op de Zon en Venus waren gericht.
Halleylid Jan van Hamond was plan zijn telescoop tijdens de Venusovergang op het hoogste punt van de Vlagheide in Schijndel op te stellen, en had daar bekendheid aan gegeven in de lokale media. Bij goed weer zou hij ongetwijfeld veel bezoekers hebben ontvangen, maar die kwamen nu helaas niet opdagen.
Halleyleden zagen Venusovergang in Oklahoma
Halleyleden Casper ter Kuile en Roy Keeris hadden meer succes. Zij zijn aan het stormchasen in de Verenigde Staten, maar konden de Venusovergang natuurlijk niet onopgemerkt aan zich voorbij laten gaan.
- De Venusovergang van 6 juni 2012, gefotografeerd door Casper ter Kuile in Pueblo, Oklahoma (VS).
Zij zagen de Venusovergang vanuit Pueblo in Oklahoma. Ook daar dreigde bewolking roet in het eten te gooien, maar dat bleek uiteindelijk erg mee te vallen. Vanaf een parkeerterrein naast een snelweg hebben ze met behulp van een eclipsbril foto’s van het zeldzame fenomeen kunnen maken.
Tot slot dank aan Halleylid Jacob Kuiper, meteoroloog bij het KNMI, die sterrenkundig Nederland en België de laatste dagen precieze weersvooruitzichten verstrekte voor de nacht en ochtend van 6 juni.
Klik hier voor een mooie muziekvideo van de Venusovergang van 6 juni 2012, samengesteld uit beelden van de ruimtetelescoop Solar Dynamics Observatory (SDO).
- Burgemeester Boelhouwer heet het bruidspaar welkom.
Halley Huwelijk
Op zaterdag 1 juni 2012 gaven Halleylid Werner Neelen en Carla van der Linden elkaar het ja-woord ten overstaan van interim-burgemeester dr. A. Boelhouwer. Dat gebeurde op een heel uitzonderlijke plaats: in het auditorium van onze sterrenwacht…
Voor één dag was Sterrenwacht Halley namelijk een trouwlocatie, formeel daartoe aangewezen door burgemeester en wethouders van Bernheze.
Werner en Carla hebben elkaar leren kennen op het gemeentehuis van Bernheze, waar ze allebei werkzaam zijn.
Zij arriveerden op 1 juni met een fraaie, verlengde oude Eend bij Halley, waar alles natuurlijk al in gereedheid was gebracht en de burgemeester hen verwelkomde.
Het auditorium bleek voor deze speciale gelegenheid een uitstekende ruimte. Op het grote scherm werden mooie beelden vertoond van Werner en Carla door de jaren heen.
De burgemeester sprak het bruidspaar heel aardig toe en ook de officiële handelingen verliepen ongedwongen.
Voordat het gezelschap naar de kerkelijke inzegening in Koolwijk vertrok, kreeg het de gelegenheid de sterrenwacht te bekijken. Ondertussen poseerde op het voorplein het bruidspaar met groepjes familie en vrienden in wisselende samenstelling voor de fotograaf.
Eind van de middag volgde de receptie in de zaal ’t Tunneke in Heesch, waar ook Halleyleden hun opwachting maakten.
Werner en Carla en hun gasten waren zeer enthousiast over de ongewone trouwlocatie. En onze vereniging was vereerd met hun keuze.
Bruidspaar: van harte gefeliciteerd!
Elke week ‘University’!
Bijna 1 miljoen mensen genoten op 17 mei 2012 van De Wereld Draait Door University. Een college van drie kwartier van professor Robbert Dijkgraaf over sterrenkunde, kosmologie op prime time televisie. Waar komen wij vandaan? Waar bestaan we uit? Waar gaan wij naar toe? Grote vragen met grote of soms juist hele kleine antwoorden. En dat op prime time televisie!
Daar zijn we als publiekssterrenwacht heel blij mee! Maar wist je dat je bijna dagelijks of wekelijks terecht kunt bij een sterrenwacht in je eigen regio? Landelijk werken tientallen sterrenwachten om de sterrenkunde en gerelateerde wetenschappen aan jou uit te leggen. Onze Sterrenwacht Halley doet dit al 25 jaar voor jong en oud. Veel sterrenwachten zijn aangesloten bij de KNVWS en/of LSPS. Klik hier voor een volledige lijst van publiekssterrenwachten.
Wilt je zélf een keer de planeten zien, de maan of de zon? Of een blik werpen op een miljoenen lichtjaren ver weg gelegen sterrenstelsel? Dat kan dus. En daar hoef je geen lichtjaren voor te rijden maar ga naar een publiekssterrenwacht bij je in de buurt.
Aanmoedigingprijs voor Halleylid Twan Bekkers
Op 14 april 2012 heeft Halleylid Twan Bekkers (14 jaar) uit Berlicum een belangrijke sterrenkundige prijs in ontvangst mogen nemen:
de Hugo van Woerdenprijs. Deze aanmoedigingsprijs is hem toegekend door de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS) omdat hij als jonge amateursterrenkundige “verstand van zaken over en inzicht heeft getoond in de sterrenkunde.”
Twan Bekkers ontving de Hugo van Woerdenprijs uit handen van Prof. Dr. Hugo van Woerden, de naamgever van de prijs. Dat was tijdens de Voorjaarsbijeenkomst van de KNVWS te Hoogeveen. Prof. Van Woerden was voorzitter van de KNVWS van 1992 tot 2002 en is nu erevoorzitter van de KNVWS en emeritus hoogleraar radiosterrenkunde van de Rijkuniversiteit Groningen. Hij heeft jarenlang betrokkenheid van amateurs en vooral jonge amateurs bij sterrenkundig onderzoek aangemoedigd. De Hugo van Woerdenprijs bestaat uit een oorkonde en een geldbedrag van 250 euro.
Na uitreiking van de prijs gaf Twan een lezing over zijn sterrenkundige activiteiten en resultaten sinds 2007. Twan Bekkers is namelijk al sinds 2007 een actief jeugdlid van onze Sterrenwacht Halley en van de landelijke Jongerenwerkgroep voor Sterrenkunde (JWG) van de KNVWS. De sterrenwacht is heel trots op dit jonge, enthousiaste lid, dat de prijs zeer verdiend heeft. Twan helpt bij Halley als vrijwilliger mee bij activiteiten voor het publiek en voor de jeugd. Maar zijn belangstelling gaat vooral uit naar sterrenkundige waarnemingen en sterrenfotografie: het fotograferen van Maan, planeten en verre sterrenstelsels en kosmische stof- en gasnevels. Dat doet hij bij de sterrenwacht of thuis, maar geregeld neemt hij ook deel aan jongerenkampen en starparties, waar amateurastronomen gezamenlijk waarnemingen verrichten.
Twan maakt gebruik van de telescopen van onze sterrenwacht en zijn eigen instrumenten. Zijn fotografische resultaten publiceert hij op internet en in verenigingsbladen en worden door hem gepresenteerd op bijeenkomsten. Hij onderhoudt nauwe contacten met ervaren amateurastronomen en telescoopbouwers, die hem adviseren en met wie hij ervaringen uitwisselt.
Twan is ook geïnteresseerd in ruimtevaart en maakt schaalmodellen van raketten, de space-shuttle en het Internationale Ruimtestation ISS, en hij bezocht Kennedy Space Center in Florida. Voor Halley bouwde hij in 2010 aan de hand van bouwtekeningen, eigen inmetingen en foto’s een grote maquette van de sterrenwacht.
Twan Bekkers heeft een mooie website over zijn hobby.